پنج آفت کار تیمی

حتماً شما هم این جمله‌ معروف را شنیده‌اید که می‌گویند یک ایرانی به لحاظ کار مساوی با 10 ژاپنی و 10 ایرانی مساوی با یک ژاپنی است! این جمله که در ابتدا کمی با لبخند همراه می‌شود یا به عنوان جمله‌ فکاهی رد و بدل می‌شود اشاره به یک حقیقت تلخ دارد: «عدم هماهنگی در کار تیمی!»

توجه بیش از پیش سازمان‌های عصر کنونی به رقابت و تلاش برای ماندگاری و کسب سهم بیشتر بازار، باعث شده است تا مطالعات پژوهشگران علم مدیریت در راستای افزایش اثربخشی و کارامدی فعالیت‌ها، به سمت تیم‌های کاری سوق پیدا کند. تمرکز و توجه به کارامدی و اثر بخشی تیم‌های کاری، مستلزم تقویت اصول اساسی کار تیمی و شناخت موانع و آفات آن است. زیرا نحوه تعامل و نقش هر یک از اعضا به عنوان تقویت‌کننده یا مانع، عنصری سرنوشت‌ساز است.

اثر قابل ملاحظه فرهنگ و کار تیمی آنقدر مهم است که گروهی از دانشمندان علم مدیریت آن را لازمه دست‌یافتن به مزیت رقابتی پایدار در فضای رقابتی دنیای امروز می‌دانند (بارنی و رایت 1998) و عده‌ای معتقدند نه امور مالی و نه راهبرد، هیچ یک مزیت رقابتی ماندگار نیستند و تنها کار تیمی است که در نهایت باعث مزیت رقابتی می‌‌شود، زیرا هم توان لازم را دارد و هم کمیاب است (لنچیونی 2002) به طوری که شاید بتوان گفت اگر همه کارکنان یک سازمان به سوی یک هدف مشترک بسیج شوند، در هر رشته، هر بازار و در برابر هر رقیبی و در هر زمان، ثمره تلاش آن‌ها موفقیت خواهد بود.

حال که ضرورت کار تیمی و تشکیل تیم‌های کاری آشکار شده است، شناخت اصول اساسی آن گامی نخستدر دست‌یازیدن به آن مهم است و پس از آن، شناخت موانع و آفات کار تیمی برای حفظ دستاوردهای آن از آسیب، ضروری و لازم می‏نماید. هر چند که درست کردن تیمی متحد و یک دست، کاری مشکل است، اما پیچیده و غیرممکن نیست و شاید حفظ تیم از تشکیل آن مهم‌تر باشد.

این مقاله، رهنمودی است برای شناخت و بررسی آفت‌های کار تیمی در تیم‌های کاری تا بتوان قدمی استوار در راستای بهسازی کار تیمی برداشت.

اگر چه تشکیل یک تیم متحد و یک دست مشکل به نظر میرسد، اما پیچیده نیست و مسئله اصلی این است که سادگی آن حفظ شود .خواه در مقام مدیریت یک شرکت چند ملیتی باشیم، خواه مسئول یک قسمت کوچک در دل یک سازمان بزرگ و خواه عضو یک تیم کوچک. در کارهای تیمی سازمان ها دو نکته به چشم می خورد: اول این که تیمی اصیل و واقعی در بیشتر سازمانها هم چنان دست نیافتنی است و دوم این که سازمان ها به این علت در کار تیمی شکست می خورند که ناآگاهانه در گیر پنج آفت خطرناک میشوند. این آفت ها کاملا به هم چسبیده اند و نمیتوان آنها را از یکدیگر جدا کرد ولی هر یک از آنها میتوانند به کار تیمی آسیب زیادی وارد می کنند. این آفت ها عبارتند از :

۱- بی اعتمادی اعضای تیم به یکدیگر :دلیل این آفت بی میلی تیم به آسیب پذیر شدن در میان جمع است . آن دسته از اعضای تیم که از صمیم قلب سفره دل خود را در حضور دیگران نمی گشایند و ضعف ها و خطاهای خود را پنهان می کنند زمینه بروز اعتماد را نابود می سازند .

۲- ترس از برخورد : در تیم هایی که بی اعتمادی حاکم باشد امکان برخورد صادقانه آرا و عقاید از بین میرود و جای آن را بحث های لفافه دار و اظهار نظرهای جانب دارانه میگیرد .

۳- عدم تعهد : نبود برخوردهای سالم , زمینه ساز مشکل دیگری میشود که عدم تعهد نام دارد . اگر افراد نتوانند در جریان بحث های باز و پرشور نظرهای خود را بگویند هیچ گاه و یا به ندرت خود را به تصمیم هایی که گرفته میشود پایبند میدانند، هر چند در نشست ها و در حضور دیگران تظاهر کنند که آن را پذیرفته اند .

۴- پرهیز از مسئولیت پذیری :عدم تعهد و مشارکت واقعی اعضای تیم، باعث میشود اعضا از زیر بار مسئولیت شانه خالی کنند.

۵- بی توجهی به هدف و نتیجه کار :نپذیرفتن مسئولیت، باعث بی توجه شدن اعضا به نتیجه کار میشود. زیرا اعضای تیم نیازهای فردی خود را بر هدف های تیمی ترجیح می دهند . 

خصوصیات تیمهای یک دست:

·         اعضا به یکدیگر اعتماد دارند .

·         درگیر بحثهای آزاد و برخورد آرا و عقاید می شوند.

·         به تصمیمها و برنامه ها متعهد هستند.

·         برای ثمر بخش کردن و اجرای آن تصمیم ها و برنامه ها از یکدیگر مسئولیت می خواهند.

·         همه فکر و ذکر آنها رسیدن به هدفهای جمعی است.

یک تیم همانند حلقه های یک زنجیر است. اگر نقص کوچکی در کار تیمی پدید آید تمام کار تیمی آسیب خواهد دید.

نویسنده: پاتریک لنچیونی

==================

 

منابع

1.   مؤمنی، مصطفی، کار تیمی در تیم‌های کاری، نشریه صنعت خودرو، شماره 106.

2.     لنچیونی، پاتریک، پنج دشمن کار تیمی، فضل‌اله امینی، 1384، نشر فرا.

3.     ماکسول، جان، هفده اصل کار تیمی، مرتضی ذوالانوار، 1385،نشر معیار اندیشه.

4.     دراکر، پیتر، چالشهای مدیریت در شده21، عبدالرضا رضایی‌نژاد، 1378، نشر فرا.

5.     نژاد ایرانی، فرهاد، مدیریت خلاقیت و نوآوری در سازمان‌ها، 1381، نشر پیک سبحان.

 گروه توسعه کار تیمی ایرانیان